Begrippen in onderwijs- en beroepskeuzeland

Schakelprogramma	Herkomst: Hoger Onderwijs
	Om toegang te verkrijgen tot WO-masters moeten HBO-bachelors na hun HBO-opleiding in de meeste gevallen een extra vakkenpakket volgen. Dit samenhangende pakket heet het schakelprogramma. Het schakelprogramma heeft afhankelijk van de mate van aansluiting tussen de HBO-bachelor en de beoogde WO-master een omvang van 30 tot 90 ECTS. Het programma zorgt ervoor dat de HBO-student qua niveau van kennis en vaardigheden gelijkgeschakeld wordt met de WO-bachelor-student. Zie ook bij T-stroom.
Schoolgids	Herkomst: Onderwijs
	Scholen zijn verplicht een schoolgids uit te brengen voor ouders, verzorgers en leerlingen. In zo'n gids staan veel zaken die bij het kiezen van een school van belang zijn: de uitgangspunten en doelstellingen van een school, de manier van lesgeven, maar ook lestijden en vakantieroosters. De gids vertelt u daarnaast of de school speciale programma's heeft voor bijvoorbeeld topsporters, hoogbegaafde leerlingen, tweetalig onderwijs of muziek en dans. De speciale toelatingsregels die daarvoor gelden, staan ook in de gids vermeld. In een schoolgids vindt u onder meer informatie over de volgende onderwerpen: De doelen van het onderwijs en de resultaten die ermee zijn bereikt. Hieronder vallen percentages leerlingen die doorstromen naar een hoger leerjaar of een ander soort onderwijs, percentages van leerlingen die de school zonder diploma verlaten en percentages leerlingen die voor het eindexamen slagen. De zorg voor leerlingen met speciale onderwijsbehoeften. De invulling van de verplichte onderwijstijd. De besteding van de vrijwillige ouderbijdrage en een ontwerp van de overeenkomst die de school over de ouderbijdrage sluit met de ouders. De rechten en plichten van de ouders en verzorgers, de leerlingen en het bevoegd gezag van de school. Hieronder valt informatie over de klachtenregeling van de school en over het leerlingenstatuut. De schoolgids moet jaarlijks gecontroleerd en zonodig vernieuwd worden. Daarna wordt hij uitgereikt aan de ouders. Ouders krijgen de gids ook als ze hun kind inschrijven op een school. De schoolgids geeft waardevolle informatie over het reilen en zeilen op de school.
Schoolkeuze	Herkomst: Algemeen Voortgezet Onderwijs
	U kunt uiteraard zelf beslissen of u uw kind bij een openbare of een bijzondere school voor voortgezet onderwijs wilt aanmelden. In principe heeft u een vrije schoolkeuze. In de praktijk wordt de keuze alleen beperkt door het advies van de basisschool en de toelatingseisen voor de leerwegen in het VMBO en voor HAVO en VWO. Leerlingen moeten het onderwijs immers 'aankunnen'. Het is in het algemeen niet verstandig een leerling aan een hogere of lagere opleiding in het voortgezet onderwijs te laten beginnen dan het advies van de basisschool aangeeft. Een school mag een leerling niet voorwaardelijk toelaten. Wanneer ouders hun kind bij een school inschrijven, moeten zij het sociaal-fiscaal nummer (sofi-nummer) van hun kind opgeven. Dit nummer ontvangen zij van de belastingdienst. Leerlingen zonder sofi-nummer krijgen van de Informatie Beheer Groep een speciaal nummer, het zogenaamde onderwijsnummer. Als een leerling zo'n nummer heeft, moeten de ouders dat bij inschrijving aan de school melden.
Schoolkosten	Herkomst: Onderwijs
	De overheid maakt een onderscheid tussen schoolkosten en een onderwijsbijdrage. Schoolkosten zijn kosten die samenhangen met school en onderwijs, maar niet wettelijk zijn vastgelegd en niet door de overheid aan de scholen worden betaald. Deze komen voor rekening van de ouders.
Selectie en toelating	Herkomst: Hoger Onderwijs
	Om een Hogere Beroepsopleiding te volgen is een HAVO-diploma nodig. MBO-gediplomeerden kunnen eveneens doorstromen naar het HBO. Om toegelaten te worden tot een Wetenschappelijke opleiding is een VWO-diploma vereist. Voor sommige opleidingen is een bepaald profiel vereist. Andere opleidingen, zoals voor dans of sport en bewegen, vragen speciale vaardigheden die de opleiding zelf vaststelt. Soms krijgen studenten vrijstelling voor vakken die al in een voorgaande opleiding met goed resultaat zijn afgesloten. Ook kan een numerus-fixus gelden voor opleidingen waar het aantal studenten aan een grens is gebonden.
Semester	Herkomst: Hoger Onderwijs
	Het academisch jaar is verdeeld in 2 helften die semesters worden genoemd, waarvan de 1^e op de 1^e maandag van september start, en de 2^e begin februari.
Speciaal Onderwijs	Herkomst: Speciaal Onderwijs
	Deze scholen zijn bestemd voor lichamelijk, zintuiglijk of verstandelijk gehandicapte leerlingen en leerlingen met gedragsstoornissen. LOM, (Z)MLK en IOBK zijn hier in 1998 in opgegaan.
Studieadvies (bindend of dringend)	Herkomst: Hoger Onderwijs
	Aan het einde van het eerste studiejaar krijgt elke student een advies over voortzetting van zijn of haar opleiding: doorgaan, stoppen of aan een andere opleiding beginnen. Het is niet verplicht dit advies op te volgen. Vandaar dat er gesproken wordt over een dringend studieadvies in plaats van een bindend studieadvies.
Studiehuis	Herkomst: Algemeen Voortgezet Onderwijs
	In het HAVO en VWO is het onderwijs opgebouwd rond het 'studiehuis'. Daarbij gaat het niet om een gebouw. Met het begrip 'studiehuis' doelen we vooral op begeleiding door de docent, die erop is gericht de leerlingen in toenemende mate zelfstandig hun werk te laten doen.
Studielast	Herkomst: Algemeen Voortgezet Onderwijs
	De hoeveelheid werk voor de leerlingen wordt uitgedrukt met het begrip studielast. Hiermee wordt de hoeveelheid tijd bedoeld die de gemiddelde leerling nodig heeft om zich een bepaalde hoeveelheid leerstof eigen te maken. Het gaat niet alleen om het volgen van de lessen op school, maar ook om de voorbereiding daarvan thuis. Werkstukken schrijven, boeken lezen, een mediatheek gebruiken en deelnemen aan excursies horen ook bij de studielast. De studielast is gebaseerd op de volgende rekensom: een leerling besteedt gedurende 40 weken per jaar 40 uur per week aan zijn of haar opleiding. Dat komt neer op een studielast van 1600 uur per jaar. De studielast voor de tweede fase van het HAVO is dus 3200 uur (verspreid over twee jaren) en voor het VWO 4800 uur (verspreid over drie jaren).
Studiepunten	Herkomst: Hoger Onderwijs
	In 2002 is tegelijk met de bachelor-master-structuur een nieuw studielastsysteem ingevoerd. Dit studielastsysteem is gebaseerd op het European Credit Transfer System (ECTS). Dit systeem maakt internationale vergelijking mogelijk en geldt voor elke opleiding in het Hoger onderwijs. Voor een HBO-bacheloropleiding moet een student in totaal 240 studiepunten halen (vier jaar voltijds). Voor een WO-bacheloropleidingen is dit 180 punten (3 jaar voltijds). Om de studiepunten uit het oude studiepuntensysteem (42 per studiejaar) om te rekenen naar het ECTS worden de punten vermenigvuldigd met 1,43. Hierbij mogen studenten er bijvoorbeeld door afrondingen, nooit op achteruit gaan.